เข้ากลุ่มผู้ใช้ IQOS
ไอคอสจัดเป็นอุปกรณ์ประเภทไหนในทางเทคนิค?
ไอคอสเป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ให้ความร้อนยาสูบ (heated tobacco product) ประกอบด้วย แบตเตอรี่ วงจรควบคุมอุณหภูมิ และกลไกทำความร้อนที่ทำงานกับแท่งยาสูบจริงซึ่งบรรจุใบยาสูบ ที่ผ่านการหั่นและอบแห้ง อุปกรณ์นี้ต่างจากบุหรี่ไฟฟ้าทั่วไปตรงที่ให้ความร้อนกับใบยาสูบโดยตรง ไม่ใช่การให้ความร้อนกับของเหลวที่ไม่มีใบยาสูบ
องค์การอนามัยโลกจัดกลุ่มผลิตภัณฑ์ประเภทนี้แยกจากบุหรี่ไฟฟ้า (e-cigarette) เพราะกลไก และวัตถุดิบที่ให้ความร้อนต่างกัน แม้ทั้งสองประเภทจะใช้แบตเตอรี่และผลิตไอที่ผู้ใช้สูดดม เหมือนกันก็ตาม
องค์ประกอบหลักของอุปกรณ์คือส่วนที่เรียกว่าโฮลเดอร์ซึ่งถือด้วยมือขณะใช้งาน และในบาง รุ่นยังมีพ็อกเก็ตชาร์จเจอร์แยกต่างหากสำหรับชาร์จโฮลเดอร์ระหว่างวัน
ไอคอสทำงานต่างจากการจุดไฟเผาไหม้อย่างไรในทางกลไก?
บุหรี่มวนใช้การจุดไฟเผาไหม้ปลายมวนโดยตรงจนเกิดควันจากการเผาไหม้ ส่วนไอคอสใช้กลไกทำความร้อน ทางไฟฟ้ายกอุณหภูมิของใบยาสูบขึ้นโดยไม่มีเปลวไฟ ไม่มีการเผาไหม้ และไม่มีเถ้าจากการจุดไฟ ความร้อนที่ได้ทำให้สารระเหยและนิโคตินในใบยาสูบกลายเป็นไอที่ผู้ใช้สูดดมแทนควันจากการเผาไหม้
อุณหภูมิที่อุปกรณ์ทำงานถูกควบคุมด้วยวงจรอิเล็กทรอนิกส์ภายในโฮลเดอร์ ซึ่งเป็นเหตุผลที่ อุปกรณ์ต้องพึ่งพาแบตเตอรี่ตลอดการใช้งาน ต่างจากบุหรี่มวนที่ใช้เพียงไฟแช็กหรือไม้ขีดจุด ครั้งเดียวแล้วเผาไหม้ต่อเนื่องไปเอง
ตระกูลใบมีดเดิมกับตระกูลอิลูม่าต่างกันตรงไหน?
ตระกูลใบมีดเดิมใช้เทคโนโลยีที่เรียกว่า HEATCONTROL ซึ่งมีใบมีดโลหะติดตั้งอยู่ในตัวโฮลเดอร์ สอดเข้าไปให้ความร้อนกลางแท่งยาสูบที่มองเห็นใบยาสูบได้จากภายนอกแท่ง ส่วนตระกูลอิลูม่าใช้ ระบบ SmartCore Induction System ที่ให้ความร้อนผ่านแกนโลหะซึ่งฝังปิดสนิทอยู่ภายในตัวแท่ง เทเรียเอง โดยไม่มีใบมีดอยู่ในตัวโฮลเดอร์เลย
เพราะไม่มีใบมีดสัมผัสแท่งโดยตรง ตระกูลอิลูม่าจึงไม่มีปัญหาใบมีดหักหรือเศษยาสูบติด ใบมีดแบบที่พบในตระกูลใบมีดเดิม รายละเอียดผลต่อการทำความสะอาดอธิบายแยกไว้ในบทความ ทำความสะอาดของหมวดนี้โดยเฉพาะ
ทั้งสองตระกูลยังคงใช้หลักการเดียวกันคือให้ความร้อนโดยไม่เผาไหม้ ต่างกันเพียงตำแหน่ง ของกลไกทำความร้อนว่าอยู่ในตัวเครื่องหรือในตัวแท่ง ซึ่งเป็นจุดออกแบบที่ส่งผลต่อความเข้ากัน ได้ของแท่งยาสูบแต่ละชนิดกับอุปกรณ์แต่ละตระกูล
ทำไมอุปกรณ์บางรุ่นมีทั้งโฮลเดอร์และพ็อกเก็ตชาร์จเจอร์แยกกัน?
การแยกเป็นสองชิ้นทำให้โฮลเดอร์มีขนาดเล็กและเบาพอถือระหว่างใช้งานได้สะดวก ขณะที่พ็อกเก็ต ชาร์จเจอร์ทำหน้าที่เก็บพลังงานสำรองสำหรับชาร์จโฮลเดอร์ซ้ำได้หลายรอบระหว่างวันโดยไม่ต้อง เสียบปลั๊กไฟตลอดเวลา ออกแบบมาให้พกพาโฮลเดอร์และพ็อกเก็ตชาร์จเจอร์ไปด้วยกันได้
อุปกรณ์บางรุ่นในตระกูลอิลูม่าไม่มีพ็อกเก็ตชาร์จเจอร์แยก แต่รวมแบตเตอรี่ไว้ในตัวเครื่อง เดียว ทำให้ต้องเสียบสายชาร์จโดยตรงกับตัวเครื่องแทน รายละเอียดวิธีชาร์จของแต่ละแบบอธิบาย ไว้ในบทความการชาร์จของหมวดนี้
แท่งยาสูบที่ใช้กับไอคอสมีอะไรอยู่ข้างในบ้าง?
แท่งยาสูบทุกชนิดที่ใช้กับไอคอสบรรจุใบยาสูบจริงที่ผ่านการหั่นและอบแห้ง ไม่ใช่ของเหลวสังเคราะห์ แบบที่ใช้ในบุหรี่ไฟฟ้าทั่วไป แท่งสำหรับตระกูลอิลูม่าอย่างเทเรียมีแกนโลหะฝังอยู่ภายในและปิด ผนึกทั้งสองด้าน ส่วนแท่งสำหรับตระกูลใบมีดเดิมไม่มีแกนโลหะ แต่เว้นช่องกลวงตรงกลางให้ใบมีด ของเครื่องสอดเข้าไปได้
โครงสร้างที่ต่างกันนี้เป็นเหตุผลที่แท่งของตระกูลหนึ่งใช้ข้ามกับโฮลเดอร์อีกตระกูลไม่ได้ เพราะกลไกทำความร้อนถูกออกแบบให้ทำงานกับตำแหน่งของวัสดุนำความร้อนที่ต่างกันโดยเฉพาะ
ไอคอสต่างจากบุหรี่ไฟฟ้า (vape) อย่างไรในทางกลไก?
บุหรี่ไฟฟ้าทั่วไปให้ความร้อนกับของเหลวที่มักไม่มีใบยาสูบเป็นส่วนประกอบหลัก ผ่านขดลวดความร้อน ที่จุ่มอยู่ในของเหลวนั้น ส่วนไอคอสให้ความร้อนกับใบยาสูบจริงโดยตรงผ่านใบมีดหรือแกนโลหะแล้วแต่ ตระกูล ความต่างนี้ทำให้ทั้งสองประเภทถูกจัดกลุ่มแยกกันในทางกฎหมายและทางวิชาการของหลายประเทศ
องค์การอนามัยโลกอธิบายว่าผลิตภัณฑ์ยาสูบให้ความร้อนอย่างไอคอสมีใบยาสูบเป็นส่วนประกอบ โดยตรง ขณะที่บุหรี่ไฟฟ้าส่วนใหญ่ไม่มีใบยาสูบเป็นวัตถุดิบตั้งต้น ความต่างของวัตถุดิบนี้เอง ที่ทำให้กลไกทำความร้อนของทั้งสองระบบแตกต่างกันไปด้วย
| หัวข้อ | ตระกูลใบมีดเดิม | ตระกูลอิลูม่า |
|---|---|---|
| เทคโนโลยีทำความร้อน | HEATCONTROL (ใบมีดในตัวเครื่อง) | SmartCore Induction System (เหนี่ยวนำ) |
| ตำแหน่งกลไกทำความร้อน | อยู่ในตัวโฮลเดอร์ | อยู่ในตัวแท่งยาสูบ |
| แท่งที่ใช้ร่วมกันได้ | แท่งชนิดมีช่องกลวงตรงกลาง | แท่งเทเรียที่มีแกนโลหะฝังใน |
เมื่อเสียบแท่งเข้าไปแล้ว กลไกของแต่ละตระกูลทำอะไรกับแท่งบ้าง?
ในตระกูลใบมีด สิ่งที่เกิดขึ้นคือใบมีดเซรามิกซึ่งยึดอยู่กับก้นช่องเสียบของโฮลเดอร์จะสอดเข้าไปตามช่องกลวงกลางแท่งฮีทส์จนถึงกึ่งกลางของก้อนใบยาสูบ จากนั้นวงจรที่ผู้ผลิตเรียกว่า HeatControl จะจ่ายกระแสให้ใบมีดร้อนขึ้นและคุมอุณหภูมิไม่ให้ถึงระดับที่ใบยาสูบลุกไหม้ เพราะใบมีดสัมผัสใบยาสูบโดยตรง จึงมีเศษยาสูบตกค้างในช่องเสียบหลังใช้งาน
ในตระกูลอิลูม่า โฮลเดอร์ไม่มีสิ่งใดยื่นเข้าไปในแท่งเลย รอบช่องเสียบมีขดลวดที่สร้างสนามแม่เหล็กสลับ เมื่อแท่งเทเรียซึ่งมีแผ่นโลหะเคลือบสเตนเลสฝังในส่วนยาสูบเลื่อนเข้ามาในสนามนี้ แผ่นโลหะจะร้อนขึ้นเองด้วยหลักการเหนี่ยวนำและส่งความร้อนออกสู่ใบยาสูบที่ห่อรอบตัวมัน ผู้ผลิตเรียกชุดกลไกนี้ว่า SMARTCORE INDUCTION SYSTEM คือแกนโลหะในแท่งที่รับพลังงานผ่านการเหนี่ยวนำโดยไม่ต้องมีสายไฟหรือใบมีดต่อถึงกัน
ผลพวงของการย้ายตัวให้ความร้อนเข้าไปอยู่ในแท่งคือโฮลเดอร์อิลูม่าจะเริ่มทำงานก็ต่อเมื่อตรวจพบแท่งที่มีแกนโลหะเท่านั้น หน้าคำถามที่พบบ่อยของไอคอสอธิบายว่าหากเสียบแท่งฮีทส์ซึ่งไม่มีแกนโลหะ เครื่องจะไม่เริ่มให้ความร้อนเลย ในทางกลับกัน ไม่ควรนำแท่งเทเรียไปเสียบโฮลเดอร์ตระกูลใบมีด เพราะใบมีดอาจกระแทกแผ่นโลหะจนเครื่องเสียหาย
องค์การอนามัยโลกเรียกผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้ว่าอะไร และเหตุใดหลายประเทศจึงกำกับดูแลแยกจากบุหรี่ไฟฟ้า?
องค์การอนามัยโลกใช้คำเรียกว่า heated tobacco products หรือตัวย่อ HTPs สำหรับอุปกรณ์ที่ให้ความร้อนกับใบยาสูบเพื่อสร้างละอองไอที่มีนิโคติน เอกสารข้อมูลปี 2563 ของหน่วยงานนี้ระบุว่าผลิตภัณฑ์ในกลุ่มดังกล่าวมีใบยาสูบเป็นวัตถุดิบ จึงจัดเป็นผลิตภัณฑ์ยาสูบ ต่างจากบุหรี่ไฟฟ้าที่จัดไว้ในกลุ่มระบบนำส่งนิโคตินด้วยไฟฟ้าซึ่งไม่มีใบยาสูบ การจัดกลุ่มนี้อิงกับวัตถุดิบ ไม่ใช่รูปทรงของอุปกรณ์
ในระดับสนธิสัญญา ที่ประชุมภาคีกรอบอนุสัญญาว่าด้วยการควบคุมยาสูบ (FCTC) สมัยที่ 8 ได้ออกข้อตัดสินใจ FCTC/COP8(22) ว่าด้วยผลิตภัณฑ์ยาสูบรูปแบบใหม่ โดยยืนยันว่าผลิตภัณฑ์ยาสูบให้ความร้อนอยู่ในขอบเขตของอนุสัญญาในฐานะผลิตภัณฑ์ยาสูบ และเชิญให้ภาคีพิจารณาใช้มาตรการควบคุมกับทั้งตัวอุปกรณ์และแท่งยาสูบ นี่คือเหตุผลที่กฎหมายหลายประเทศเขียนหมวด HTPs แยกจากหมวดบุหรี่ไฟฟ้า เพราะกฎหมายยาสูบเดิมผูกกับการมีใบยาสูบเป็นองค์ประกอบ
การกำกับแยกกันไม่ได้หมายความว่าทุกประเทศทำแบบเดียวกัน บางประเทศนำ HTPs ไปอยู่ใต้กฎหมายยาสูบเดิม บางประเทศออกหมวดใหม่โดยเฉพาะ และบางประเทศรวมทั้งสองกลุ่มไว้ในข้อห้ามเดียวกันดังกรณีของไทยที่อธิบายไว้ในหมวดกฎหมายของเว็บไซต์นี้ หัวข้อนี้กล่าวถึงเฉพาะวิธีจำแนกประเภทตามเอกสารทางการเท่านั้น
คำถามที่พบบ่อย
ไอคอสมีควันเหมือนบุหรี่มวนไหม?
อุปกรณ์ไอคอสใช้ซ้ำได้กี่ครั้ง?
อุปกรณ์ไอคอสทุกรุ่นใช้แท่งยาสูบแบบเดียวกันหรือไม่?
โฮลเดอร์อิลูม่าต้องเชื่อมต่อแอปก่อนจึงจะเริ่มทำงานเองได้หรือไม่?
ทำไมแท่งเทเรียถึงมีคำเตือนเรื่องชิ้นส่วนโลหะ?
ถ้าเสียบแท่งฮีทส์เข้าโฮลเดอร์อิลูม่าจะเกิดอะไรขึ้น?
แหล่งอ้างอิง
- How does IQOS Work? IQOS ILUMA SmartCore Induction System — IQOS UK
- IQOS ORIGINALS DUO vs IQOS ILUMA: What's the Difference? — IQOS UK
- World Health Organization — Heated tobacco products Q&A
- TEREA sticks FAQ — IQOS Iraq
- How do I use my IQOS ILUMA? FAQ — IQOS Iraq
- How do IQOS models differ from each other? — IQOS Philippines
- Heated tobacco products information sheet — World Health Organization
- WHO FCTC decision FCTC/COP8(22) on novel and emerging tobacco products
อ่านเพิ่มเติม
เข้ากลุ่มผู้ใช้ IQOS
พื้นที่พูดคุยแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างผู้ใช้งานไอคอสด้วยกันเอง ไม่ใช่ช่องทางการดำเนินการเชิงพาณิชย์ เหมาะสำหรับผู้ที่มีอายุครบ 20 ปีขึ้นไป
เข้ากลุ่มผู้ใช้ IQOS